Монголын Анагаахын Сэтгүүлүүдийн Холбоо (МАСХ)
Онош, 2005, (026) 2005.No2(026)
Нимгэн үет TLC-scanning аргаар Sophora alopecuroides L. дахь матрин, оксиматрины агууламжийг тогтоосон нь
( Судалгааны өгүүлэл )

Бо.Бүрнээ1 С.Цэцэгмаа 2 Д. Дүнгэрдорж 2 X. Даариймаа2

1 Өвөр Монголын Үндэстэний Их Сургууль Монгол эм эмнэлгийн дээд сургууль Тунлио 2Монгол Улсын Эрүүл Мэндийн Шинжлэх Ухааны Их Сургууль Эм зүйн сургууль Улаанбаатар

 
Абстракт

To establish a quantity determination of matrine and oxymatrine in Sophora alopecuroides L. Method: To establish quantity by TLC-scanning. Result: Quantity of matrine was0.038% in Sophora alopecuroides L.. S=0.10, RSD=3.23%. Quantity of oxymatrine was 0.150% in Sophora alopecuroides L. S=0.062, RSD=2.05%. Summury: we determined quantity of matrine and oxymatrine by thin layer chromatography scanning. Result's optimal quality of TLC-scanning method are good, anew discovered quality is good, selected color's secretion is constancy and has long time quality.
 

Sophora alopecuroides L. дахь матрин, оксиматрины агуулам.жийг хэмжинэ. Арга: Нимгэн үет TLC-scanning арга. үрдүн: Матрины агууламж нь 0,038% S=0,100.RSD=3,23%. Оксиматрины агууламж 0,150%, S=0,062. RSD=2,05%. Дүгнэлт: Матрины агууламж Оксиматрины агууламжаас өндер байсан. TLC-scanning аргын үр дүн нь сновчтой баталгаатай, дахин илрэх чанар сайк, сонгосон өнгө ялгаруулагч нь гогтвортой бөгеөд удаан тогтвортой чанартай.

Зангилгын үгс Sophora alopecuroides L., матрин, оксиматрин, TLC-scanning

Үнэгэн сүүлхэй лидэр бол буурцагийн овгийн ургамал Sophora alopecuroides L.-ийн хатаасан үндэс мөн. Энэ ургамал нь матрин, окси матрин, софоридин зэрэг алкалоидуудыг агуулдаг байна.Эдгээр алкалоидууд нь хавдар, үрэвслийн эсрэг, зүрхний хэм алдагдлын эсрэг идэвхтэй үйлдэлтэйгээс гадна тайвшруулах, ханиахыг зогсоох, амьсгаадахыг тэгшитгэх үйлдэлтэй. Тус бодисыг илрүүлэх хамгийн тохиромжтой илрүүлэгч нь драгендорфийн урвалж болоод 5% натрийн нитритын уусмал байлаа. Нимгэн үет TLC-scanning аргаар үнэгэн сүүлхэй лидэр дахь матрин, окситматрины чанарын болон тооны тодорхойлолтыг хийж аргачлалыг боловсронгуй болгохыг зорилоо.
1 Багаж ба материал
Багаж: TLC-scanning Cs-931 багаж (япон.даожин), автомат пипетка 1ul-3ul (япон, даожин), Хроматографийн ялтас 10x20 см.
Харьцуулах бодис:    Матрин, Оксиматрины дундад хятад ард улсын эмт бодис амьд бодисын үйлдэхүүнийг шалган байцаах газраас хангаж, зөвшеерсөн номер 080-9303, хэрэглэсэн уусмалууд нь бүр AR зэрэглэлийн цэвэр бодис.
Эмт материал: Эмт мг.териалыг Монгол Улсын Эрүүл Мэндийн Шинжлэх Ухааны Их Сургуулийн Эм зүйн сургуулиас хангаж, буурцагийн овгийн ургамал Sophora alopecuroides L.-ийн хатаасан үндэс гэж хянан тогтоов.
2. Арга ба үр дүн
2.1    Хроматографийг явуулах нөхцөл
Нимгэн үет хроматографийн ялтас, зузааны хэмжээ нь 0,33 mm. Уусгагчийн систем А: бензол : ацетон: этил ацетат: концентрацитай аммиак (2:3:4:0,2), Уусгагчийн систем В: хлороформ: метилийн спирт: концентрацитай аммиак (10:1,2:0,2)-уудад хроматографийг явуулсны дараа, драгендорфийн урвалжаар шүршиж енге илэрхийлсний дараа нь натрийн нитритын уусмалаар бага хэмжээгээр шүршиж дараа нь ижил их бага хэмжээний шилэн хавтсаар бүрхэж , битүүмжлэн 24 цагийн дараа хэмжинэ.
2.2    Цахилгаан багажийн сорилтын нөхцел
Хос давалгаат TLC-scanning багажийн сорилтын аргыг хэрэглэж хэмжилт явуулахадлз=525нм долгионы уртад хамгийн их гэрлийн шингээлт өгч, лг=650нм долгионы уртад хамгийн бага шингээлт өгч байв, шугамлаг болзоот too Sx=7mm, Sx =0,2мм, нарийн завсар нь 0,4x0,4 мм.

Баримжаа шугамыг зурах: Матрины стандарт бодисоос 1,00 мг нарийвчлан хэмжин авч усгүй этанолд уусгаж 2мл-т тогтворжуулж .бэлтгэсэн уусмалаас 0.000, 2.120, 3.180, 4.240, 5.300 ,6.360мл-ийг нарийвчлан хэмжин авч тус бүрийг нь зэрэгцүүлэн нингэн үет хроматографийн ялтас дээр дусааж А уусгагчийн системд хроматографийг 10 см явуулсан. Уусмал хатсзиы дараа өнгө илрүүлэгчззр енгө илэрхийлж TLC-scanning багажаар хэмжилт хийсэн. Хроматографаар илэрсэн толбын эззлхүүнүүдийг хэмжинэ. Бодох томьёо нь: R=1318,60X+69,68. г=0,998. матрин нь 0,500-2,500мг /мл хоорондох шугамлаг харьцаа нь сайн.

Оксиматрины стандарт бодисоос 1,00мг нарийвчлалтай хэмжин авч усгүй этанолд уусган 2 мл-т тогтворжуулж. бэлтгэсэн уусмалаас 0.000, 1.080, 2.160, 3.240, 4.320, 5.400 мл-ийг нарийвчлалтай хэмжин авч тус бүрийг нь зэрэгцүүлэн нингэн үет хроматографийн ялтас дээр дусааж Б уусгагчийн системд хроматографийг 12 см явуулсан. Уусмал хатсаны дараа өнге илрүүлэгчээр өнгө илэрхийлж TLC-scanning багажаар хэмжилт хийсэн. Хроматографаар илэрсэн толбын ззэлхүүнүүдийг хэмжинэ. Бодох томьёо нь: Я=10Р8.20Х+43.7П, г =0.999. Оксиматрин нь 0,500-2,оООмг/ мл хсюрондох шугамлаг харьцаа сайн.

Стандарт бодисын жингээр хөндлөн тэнхлэг болгож, толбын эзэлхүүнээр босоо тэнхлэг болгож зураг зурна( зураг1,2 ). Баримжаа шугам нь бүр 0 цэгийг өнгөрөөсөн шулуун шугам. Иймзэс гадзр цэгийн нэг дуслын аргаар агууламжийг хзмжилэ. Топ ворт чанарын туршилт: Дээрх стандарт бодисуудыг зэрэгцүүлэн хроматографийн ялтас дээр дусааж A, В уусгагчийн системд хромаэтографийг явуулна.. өнге илэрхийлэх нь дээрх аргатай ижил.

Зураг 1 Матрины баримжаа шугам                                                        Зураг2 Оксиматрины баримжаа шугам

нгө ипрүүлэгчийг хатсанаас эхэлж 0 иагаар тэмдэглэж тогтоосон цаг өнгөрсний

-^poj, нэг удэа ^сэмжилт yy^'-'o Тавьсаы ij^г нь хэмжсэн дүнд үзүүлсэн нелөег Ьайцааж дүнг нь хүснэгт 1-т үз.

Хүснэгт 1    Тогтворт чанарыг хэмжсэн тоо баримт

Хүснэгт 1-т үзүүлсэн нь толбын эзэлхүүн нь тавьсан цагийн уртсахыг дагалдан бага зэрэг нэмэгдэнэ. Иймээс өнгө илэрхийлсиий дараа даруй түүнийг хэмжих хэрэггэй.

Аргын нарийн нягтын хэмжзз: нэг нимгэн давхаргын ялтасан дээр ижил хэмжээний станларт бодис матрин, оксиматриныг дусааж дээрх аргаар агууламжийг    хэмжинэ.    RSD-ийн

хэмжигдэхүүнийг бодсон нь:2,23% болон 4,21%. N=5.

Хоёр нимгэн давхаргын ялтас дээр 2 зүйлийн баримжаа бодисыг ижил хэмжээгээр дусааж дээрх аргаар агууламжийг хэмжинэ. Таван удаа дахин хийсний үр дүнгийн RSD -ийн хэмжигдэхүүнийг бодно.

үр дүнг илэрхийлсэн нь 2 нимгэн давхаргын ялтасны нарийн нягтын хэмжээ нь адилгүй. Агууламжийг хзмжих үед зайлшгүй ижил нзг нимгэн давхаргын ялтасан дээр ижил аргаар хийх хэрэггэй.

Буцалтын нормыг хэмжих нь: Стандарт бодис матрин, оксиматриныг тогтоосон хэмжээгэзр нарийн хэмжин авч үнэгэн сүүлхэй лидэрийн нунтаг дээр нэмж тогтоосон аргаар алкалоидыг хандпан авч дусааж хроматографийг явуул. өнге илэрхийлж , TLC-scanning багажаар хэмжилт хийнэ. Гадар цэгийн нэг дуслын аргаар алкалоидын буцалтын нормыг хэмжинэ. үр дүн нь: 96,79%-101,23%. S=2,51. RSD=2,55%. N=5; 95,13%-97,28%. S =1,09. RSD=1,14%. N=5

Хандалж авах цагийг тогтоосон нь: үнзгэн сүүлхэй лидэрийн нунтгаас 1.0 г хэмжин авч дээр нь 25 мл хлороформ болосг 0,4мл концентрацитай аммиак нэмж дэвтээнэ. Тогтоосон цаг өнгөрөхөд шүүнэ. Шүүгдэс дээр нь ижил хэмжээний уусмал нэмнэ. Алкалоидын урвал гарахыг хэмжин үзнэ. Иймэрхүү байдлаар давган хийнэ. Туршилтын үр дүн нь: 24 цаг тавьсны дараа үнэгэн сүүлхэй лидэр доторх алкалоидыг бүрмөсөн хандалж авдаг.

2.3 Алкалоидын агууламжийг хэмжих:

үнэгэн сүүлхэй лидэрийн нунтгаас 2.0 г -ийг нарийн хэмжин авч бөглөөтэй колбонд хийж дээр нь 50 мл хлороформ болоод 1.0 мл концентрацитай аммиакийн уусмалаас нарийн хэмжин авч нэмнэ. Бөглөөг нь нягт бөглеж жинг нь хэмжинэ. 24 цаг тавиад жинг нь дахин хэмжинэ. Тогтоосон жин хүртэл хлороформ хийгээд шүүнэ. Шүүгдэснээс 25 мл-ийг нарийн хэмжин авч уусмалыг ууршуулж хатаагаад шазхрууг усгүй этилийн спиртэнд уусгаж 5 мл-ийн багтаамжтай колбонд шилжүүлэн хийж тогтворжуулан хэрэглэхэд бэлтгэнэ. Нэг нимгэн үет хроматографийн ялтас дээр 2 зүйлийн стандарт бодис болон хандлан авсан бодисуудыг дусааж дээрх аргаар хроматограф явуулж өнгө илрүүлнэ. Тогтоосон аргаар агууламжийг нь хэмжинэ. үр дүнг нь(зурагЗ,4):

ЗурагЗ. матрины агууламж 1. үнэгэн сүүлхэй лидзр 2. Матрин 3. Оксиматрин

 

Зураг4. оксиматрины агууламж 1. үнэгэн сүүлхэй лидэр 2. Матрин 3. Оксиматрин

Матрин нь: 0.038%. S=0.100. RSD=3,23%. Оксиматрин нь: 0,150%. S=0,062. RSD=2.05%.

3 Ярилцлага

3.1    Шингэн драгендорф, сайжруулсан драгендорф , иод- иодот кали болон сайжруулсан драгендорф (1:1 )зэргийг харьцуулсан нь тус өгүүлэлд сонгосон хамгийн тохиромжтой өнгө илрүүлэгч болох нь тогтоогдсон. Төвдеө хөндийгүй. 2 цагийн дараа агууламжийг хэмжих үед толбын өнгө нь жигд, тогтворт чанараар өндөр байсан.

3.2    Sophora alopecuroides L.-ийН дотор матрин, оксиматрины агууламж нь нилээд ендөр. Эдгээрээр чанар чансааг хянан тогтоож болох юм. Чанар чансааг тогтооход олон зүйлийн алкалоидыг сонгож харьцуулж үздэг. Эмчилгээн дээр нь алкалоидын
агууламж болон эм зүйн үйлдлийг үндэслэл болгон сонгодог.

Хяналт болгосон материал
1.    Лувсан "Монгол эмийн судлал" Бээжин үндэстэний хэвлэл хороо. 1989, х 545
2.    Жаянсу шинэ эмнэлгийн дээд сургууль "Хятад эмийн толь" Шанхай: Шанхайн
3.    ардын эрүүл мэндийн хэвлэлийн хороо 1985, х 1283
4.    Ин зиен зэрэг "Хятад эмийн одоо үеийн судалгаа ба эмчилгээн дэх хэрэгцээ"
5.    Бээжин: Сургуулийн хэвлэлийн хороо•i Г\П A V, > *I W4-, л чг.ч
6.    Лидан зэрэг " Шар лидэр дэх алкалоидыг судалсан байдал
7.    6а эмчилгээний хэрэгцээ" Хятад өвсөн эм 1996, 27(5), х 308



 





 
 

 


Зохиогчийн оруулсан түлхүүр үгс


Нийтлэлийн нээгдсэн тоо: 1102
Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Байгууллага, ©  2012.
Вебийг бүтээсэн Слайд ХХК